Opvallende feiten uit het jaarverslag 2018 van de CREG

Deze pagina bevat een samenvatting van een aantal belangrijke ontwikkelingen en opvallende feiten uit het jaarverslag 2018 van de CREG. De volledige pdf-versie van het jaarverslag kunt u hier downloaden.

Belangrijkste nationale wettelijke ontwikkelingen

De belangrijkste wettelijke ontwikkelingen die in 2018 hebben plaatsgevonden op het gebied van aardgas en elektriciteit in België hebben betrekking op:

  • de wijziging van het wettelijk kader voor de strategische reserve
  • de toekenning van de saldi uit het verleden van de federale bijdrage
  • de wijziging van het federaal mechanisme ter ondersteuning van de offshore-windenergie  
  • de modaliteiten van de domeinconcessies voor de offshore-installaties van elektriciteitstransmissie
  • de wijziging van het technisch reglement

Elektriciteitsmarkt

Een overzicht van een aantal kerncijfers van de elektriciteitsmarkt in 2018 bepaald op basis van voorlopige cijfers uit diverse bronnen :

  • De elektriciteitsafname van het Elia-net bedroeg 76,7 TWh in 2018. Dit is ongeveer 1 % minder dan de 77,4 TWh die vorig jaar werd opgetekend. Het piekvermogen van deze opgevraagde energie bedroeg 12.440 MW, wat lager dan wat in 2017 werd vastgesteld (12.867 MW).
  • De elektriciteitsproductie op het Elia-net bedroeg 59,4 TWh ten opzichte van 71,9 TWh in 2017. De productie van de kerncentrales was met 27,3 TWh beduidend lager dan in 2017 (40,2 TWh). De productie op basis van aardgas bedroeg 19,3 TWh t.o.v. 18,8 TWh in 2017. De offshore-windmolenparken produceerden 3,4 TWh t.o.v. 2,9 TWh in 2017. De marktconcentratie aan productiezijde daalde in 2018 maar blijft hoog in België, waarbij Electrabel met 69 % van de totale productiecapaciteit veruit het grootste aandeel heeft.
  • De netto import van elektriciteit bedroeg 17,3 TWh, beduidend meer dan de netto import van 2017 die iets meer dan 6 TWh bedroeg. Het record van 2015 (21 TWh) werd echter niet gebroken.
  • De elektriciteitsprijs op de kortetermijnmarkt lag gemiddeld op 55,3 €/MWh, een stijging met ongeveer 10,7 €/MWh ten opzichte van 2017. In Nederland, Duitsland en Frankrijk is eenzelfde stijgende trend op de kortetermijnmarkt te zien. Het gemiddelde prijsverschil op de kortetermijnmarkt tussen België en Duitsland bedroeg 10,6 €/MWh in 2018 ongeveer hetzelfde verschil als in 2017.
    Gemiddelde jaarprijzen voor de periode 2007-2018 van de dagmarkt voor de levering van elektriciteit in de landen van de CWE-regio (Bronnen: EPEX SPOT Belgium, EPEX SPOT, berekeningen CREG)
    Gemiddelde jaarprijzen voor de periode 2007-2018 van de dagmarkt voor de levering van elektriciteit in de landen van de CWE-regio (Bronnen: EPEX SPOT Belgium, EPEX SPOT, berekeningen CREG)
  • Op de langetermijnmarkt voor elektriciteit steeg de year-ahead-prijs in 2018 tot gemiddeld 51,0 €/MWh of ongeveer 13,7 €/MWh hoger dan in 2017. In 2018 was de gemiddelde prijs op de kortetermijnmarkt hoger dan de gemiddelde prijs van een year-ahead-contract met levering in 2018. Dit was vroeger eerder uitzonderlijk, maar de laatste jaren is het steeds vaker het geval.
  • In 2018 is de flow-based-marktkoppeling significant verbeterd. Dat is te danken aan de 20%-minimum-RAM-maatregel, waardoor interne netwerkelementen die vooral voor de binnenlandse handel worden gebruikt, de grensoverschrijdende handel veel minder kunnen beperken. Ook de splitsing van de Duits-Oostenrijkse biedzone vanaf 1 oktober 2018 zorgt er voor dat nog meer netwerkcapaciteit in de CWE-regio efficiënter wordt beheerd via de marktkoppeling. Deze ontwikkelingen hebben er onder meer toe geleid dat België op 26 december 2018 een invoerrecord van 5.196 MW heeft kunnen realiseren.
  • De prijsconvergentie blijft behouden tussen de kortetermijnmarkt en positieve en negatieve onevenwichtstarief.
    Niet-gewogen gemiddeld onevenwichtstarief en prijs Belpex DAM voor de periode 2007-2018  (Bronnen: gegevens Elia en Belpex/EPEX SPOT)
    Niet-gewogen gemiddeld onevenwichtstarief en prijs Belpex DAM voor de periode 2007-2018  (Bronnen: gegevens Elia en Belpex/EPEX SPOT)

In 2018 is de CREG de nadruk blijven leggen op de bescherming en informering van de verbruikers in het kader van haar werkzaamheden:

  • Met de CREG Scan, een onlinetool die in februari 2017 werd gelanceerd en bestemd is voor particulieren, kmo’s en zelfstandigen, kan de consument controleren of het contract dat hij in het verleden heeft afgesloten een actief of een slapend contract is en waar het zich verhoudt ten opzichte van het goedkoopste en het duurste product vandaag op de markt. De CREG Scan is eenvoudig te gebruiken en complementair aan bestaande prijsvergelijkingswebsites die enkel actieve elektriciteits- en aardgasproducten vergelijken. Deze tool moet ervoor zorgen dat de consument met kennis van zaken beslist en vooral over volledige informatie beschikt.
  • De CREG is de consument blijven informeren, in het bijzonder over de prijzen en de evolutie ervan, onder andere via de jaarlijkse studie over de evolutie van de componenten van de elektriciteits- en aardgasprijzen, de monitoring van de prijzen van de energiemarkt voor gezinnen en kleine professionele verbruikers en de studie over de belevering van grote industriële klanten in België in 2017.
  • De CREG is de infographics en de maandelijkse boordtabel voor elektriciteit en aardgas blijven publiceren op haar website om de verbruikers alle informatie ter beschikking te stellen die nodig is om een gegronde keuze te maken.

De REMIT-verordening (Regulation on wholesale Energy Market Integrity and Transparency) stelt een aantal voorschriften vast om misbruik op de groothandelsmarkt voor energie tegen te gaan en te bestraffen. In 2018 valideerde de CREG verschillende registratiewijzigingen. Ze heeft de marktspelers ook geholpen bij hun registratie of andere vragen over REMIT. De CREG voerde eveneens verschillende onderzoeken en analyses ad hoc uit over vragen van marktspelers over mogelijke schendingen van de REMIT-verordening. 

Tot slot heeft de CREG de tot dan geldende tariefmethodologie 2016-2019 aangepast omwille van, enerzijds, de instelling van een wettelijk kader voor het Modular Offshore Grid in 2017 en, anderzijds, de invoering in de elektriciteitswet van 29 april 1999 van een nieuwe tariefrichtlijn om de ontwikkeling van de opslag van elektriciteit aan te moedigen. Het doel van deze twee wetswijzigingen is het hoofd te bieden aan de versnelde opname van intermitterende hernieuwbare productie-eenheden.

Op 28 juni 2018 keurde ook de CREG het besluit tot vaststelling van de tariefmethodologie voor het bepalen van de transmissietarieven voor de periode 2020-2023 goed.

Aardgasmarkt

Een overzicht van een aantal kerncijfers van de elektriciteitsmarkt in 2018 bepaald op basis van voorlopige cijfers uit diverse bronnen :  

  • In 2018 bedroeg het totale aardgasverbruik 187 TWh, wat een stijging is van 3 % ten opzichte van het verbruik in 2017 (182 TWh). Het verbruik van de eindverbruikers aangesloten op het distributienet is licht gestegen (+ 1 %) en het verbruik van de industriële afnemers en het verbruik voor elektriciteitsproductie (eventueel in combinatie met de productie van warmte) is sterk gestegen (respectievelijk met 5,9 % en 4,2 %). 
    Verdeling per gebruikerssegment van de Belgische aardgasvraag van H-gas en L-gas in 2017 en 2018 (Bron: CREG)
    Verdeling per gebruikerssegment van de Belgische aardgasvraag van H-gas en L-gas in 2017 en 2018 (Bron: CREG)
  • Wanneer de CREG de jaarlijkse gemiddelde day-aheadprijs van aardgas (DAM) vergelijkt voor de Belgische aardgasmarkt ZTP (sinds 1 oktober 2015 bestrijkt ZTP tevens de Luxemburgse aardgasmarkt), de Nederlandse aardgasmarkt TTF en twee Duitse aardgasmarkten Gaspool en NCG merkt ze op dat de prijzen op de kortetermijnmarkt in 2018 hoger waren dan de prijzen op de langetermijnmarkt. De gemiddelde gasprijzen op de kortetermijnmarkt in België en in het buitenland lagen op een gelijkaardig niveau met een verschil van 0,8 % tussen NCG en ZTP.
    Gemiddelde jaarlijkse aardgasprijs op de day-ahead- en year-aheadmarkt (Bronnen: CREG, bewerkte gegevens afkomstig van icis.com, ice.com, eex.com en powernext.com)
    Gemiddelde jaarlijkse aardgasprijs op de day-ahead- en year-aheadmarkt (Bronnen: CREG, bewerkte gegevens afkomstig van icis.com, ice.com, eex.com en powernext.com)

In 2018 maakte de CREG een nieuwe studie over de aardgaslevering aan grote industriële klanten in België. Deze klanten, die rechtstreeks zijn aangesloten op het vervoersnet van Fluxys Belgium, zijn goed voor 24 % van het verbruik van de Belgische eindklanten in 2017. Een analyse van de leveringscontracten toont aan dat vooral contracten met een korte looptijd (1 of 2 jaar) aangegaan worden. Zo komen in 2017 leveringscontracten met een looptijd van 2 jaar het vaakst voor: in 42 % van de gevallen, gevolgd door contracten van 1 jaar: in 24 % van de gevallen. Contracten met variabele prijzen op basis van gasnoteringen vertegenwoordigen meer dan 90 % van de klanten. Ongeveer 8 % van de klanten hebben een contract met vaste prijs en bij ongeveer 1 % wordt het contract geïndexeerd op basis van de prijzen van aardolienoteringen. De CREG stelt een veralgemening vast van het beroep op aardgasnoteringen en dit zowel upstream (bevoorradingscontracten) als downstream (verkoopcontracten). Gelet op de HHI-index, die in 2017 opnieuw daalde tot 2.411, het laagste niveau uit de bestudeerde periode (2007-2017), blijft de markt van industriële klanten die rechtstreeks aangesloten zijn op het net van Fluxys Belgium een dynamische markt met concurrentie. Gezien de gevoelige daling van de volumes die in 2017 het voorwerp uitmaakten van leverancierswissels moeten de switching rates verder worden opgevolgd.

De CREG heeft een studie uitgevoerd over de prijzen op de Belgische aardgasmarkt waarin ze de marktaandelen, de prijsvorming, het prijsniveau, de prijssamenstelling en de facturatie in de verschillende segmenten van de Belgische aardgasmarkt in 2017 heeft geanalyseerd.

De CREG is eveneens de nadruk blijven leggen op het verbeteren van de werking van de aardgasmarkt om de belangen van alle verbruikers te kunnen beschermen. Deze aspecten worden uiteengezet in het hoofdstuk Elektriciteit.

Tot slot op 28 juni 2018 keurde de CREG het besluit tot vaststelling van de tariefmethodologie voor het bepalen van de vervoers-, opslag- en LNG-tarieven voor de periode 2020-2023 goed.

De CREG

Dit hoofdstuk beschrijft de werking van de CREG en de nauwe banden die ze onderhoudt met andere nationale en Europese instanties.

Het bevat ook een lijst van alle akten die het directiecomité in 2018 heeft goedgekeurd.

Print Contact